Degemer mat e Kerpap, eme ar glañvdiourez goude bezañ staliet ac’hanon em c’hambr nevez, un tamm mat bravoc’h eget hini ospital Brest. 
En ul lec’h ispisial-tre emaout bremañ, disheñvel diouzh an holl lec’hioù all. 
Kredapl e weli traoù ‘peus ket gwelet gwech ebet, ha ‘peus ket soñjet james e oa deusoute memes.
Tud hag o deus kollet ur vrec’h, pe o divhar, tud hag a gomz dre ur mekanik pa n’int ket gouest da gomz ken… 
Rez ket bilou, kustumîn a ri.

Penaos e vo ar vuhez amañ ? Penaos e vo an dud ? Mall zo warnon dizoleiñ ar bed-se. 
A-raok koan e teu ar glañvdiourez da gerc’hat ac’hanon.
Reiñ a ra ur gador-ruilh din, unan bras ha pounner, ha kas a ra ac’hanon betek ar sal-debriñ.                  55
_______________________________________________________________________________________
Ouzh taol emañ an dud dija. Ur plas zo bet  miret evidon. Ma staliañ a ra ar dianvdiourez  ouzh taol ivez, 
stardañ ma rodoù, ha setu me  etre Mani ha Bene.
Tro-dro d’an daol, ur sapre skipaihl. Mari ne c’hell ket azezañ. En he sav e tebr, paket gant ur blastrenn hag a ya eus he groñj betek he  divorzhed.
— Chans 'peus… Chans 'peus bezañ  azezet… a randon a-hed ar pred.
E-tal dezhi emañ Cedric. Hennezh ne baouez  ket da gunujenniñ an edukatourien peogwir  ne blij ket dezhañ resev urzhioù pe alioù. 
Ur c’harr-tan en deus roet lamm dezhañ pa oa  war e velo ha tapet en deus un traoma d’e glopenn.  
Bep sizhun e resev ul levr bannoù-treset dre an ti-post digant ar gwall-vlenier en deus diskaret anezhan. 
Christophe zo e-tal din, taget gant ur c’hlenved iskis abaoe m’eo ganet : war  galetaat ez a e gigennoù. 
Lakaet ez eus bet ennañ mekanikoù a brodu stokadoù-redan evit o distennañ met diaes eo dezhañ komz ha bale daoust da se. 
Azezet eo Christophe en  ur gador-ruilh tredan anvet « Batmobil ».  
En e-gichen emañ Bene, azezet en ur gador-ruilh ivez, tres kool warni. 
Va mignoned e vo ar re-se, sur ha n'eo ket marteze.
Ur greizenn addeskiñ hag advarrekaat ar c'horf eo Kerpap. Ur sanatorium e oa anezhi                           56
________________________________________________________________________________________
Ur rodoù bras a zo warni, evel ouzh ur c’harr-nij.  
Ne c’hell ket mont war-raok nemet gant sikour.  
Ne c’hell ket kemer perzh e sport ebet. Met  
kalonek eo ha diwall. N’eo ket didrouz. Ne  
c’hell ket bezañ komzet mat, met graet en deus  
strivoù bras evit bezañ komprenet.

E-tal dezhañ emañ Leïla, ur plac’h vihan oabl  
foll ha daoulagad du don. Ur c’hleñved a zo  
warni hag a ya d’he zistrujañ tamm-ha-tamm.  
Goude bezañ bet savet ur wech ouzhpenn, ne  
zichañv ket ken. Mont a ra e he fenn da adkregiñ  
e pep tra, met ne c’hell ket. Tremen a ra kalz  
amzer o sellout ouzh ar prenestr pe ouzh he  
dornioù. Ur vugale bennak a ra goap d’he  
c’hleñved. Me a sell outi. Ne gomz ket kalz,  
met ne dispriz ket ar re all.

Ur vugale all zo ouzhpenn, ouzh an daol, met  
ne ouzon ket o anvioù c’hoazh. Unan anezho  
a zo gant ur benn bras ha daoulagad glas,  
an eil gant ur c’horf bihan hag ur vouezh  
kreñv. Emañ an edukateurien o sellet ouzh  
an holl, o c’houlenn digant pep hini bezañ  
sioul, bezañ prop, bezañ doujus.

An amzer pred a ya gant trouz ar gontelloù  
hag ar forc’hed. A-wechadoù e sav ur vouezh  
uhel, ur c’hriadenn, ur c’hoarzh. An dud a zo  
amañ evit bezañ degemeret, bezañ desket,  
bezañ sikouret. Me zo amañ bremañ ivez.
_______________________________________
klemm dizehan ennañ, padal e vo adtapet ar
bale ganto a-raok pell), ur servi medullaire evit
ar re zo bet gloazet da vat o mel-kein hag a zo
paraplejik pe tetraplejik, ur servij evit an dud o
deus kleñvedoù neurologel hag unan all evit ar
re o deus kudennoù gant o c'halon (mann da
welet gant ar garantez !). E savadurioù ar re
yaouank e vez bodet bugale hag o deus a bep
seurt Kudennoù : klenvedoù neurologel, bugaie
devel, torret, troc'het, traomet. Ur bern traoù
all zo evit pareañ an dud : ur poull-neuial bras-
bras gant dour mor tomm-kenañ, ur bern salioù
kine, ur sial ortoprotesiezh evit fardañ brec'hioù
ha garoù nevez. ur sal ergoterapiezh evit ober
labour-dorn.… 
Ouzhpenn ul lec'h evit pareañ eo Kerpap : ul lec'h evit bevañ, ur gwir vilajenn.
Pep kambr a sko war Enez Groe. Ur park brav-meurbet a ziskenn betek ar mor. 
Salioù sport zo hag ur skolaj, servijoù sokial, ur sial levrioù,
burevioù melestradurel hag ar c'hlub... Ar
c'hlub zo anezhañ un ostaleri (hep alkool evel-
just, arabat huñvreal), brav a-walc'h, ur siminal
vras en he c'hrelz. Kouignoù evit ar begoù
lipous, c’hoarioù koad, c'hoarioù video. Ur
Super Nintendo zo, memes. Youc'hou ! Sot on
gant Super Mario Bros.
Er savadur U3 emaon, hini ar grennarded.
Pemp warn-ugent omp, o chom da gousket da   58
__________________________________________________________
noz. Gwallzarvoudoù euzhus;, nammoù skrijus, korfoù drailhet...
__________________________________________________________
gousket da noz. Pep hini en deus e gambr, gant
e wele, e burez hag e armel. Un nebeud
anezho a rann o gambr gant unan all. Me zo
e-unan. Ur gambr vihan, met dlean ha sklaer,
gant ur prenestr bras a sell ouzh ar park. Gwelet
a ran gwez, ur bladenn-dour, ha pelloc'h, an
heol o kouezhañ war an traoñienn.
En noz kentañ n'on ket bet gouest da gousket.
Re vras e oa an didrouz. An amzer a ya goustadik.
Klevet a ran trouz ar c'harrioù-ruilh er c'horidoroù,
an dorioù o serriñ, ur vouezh pell o c'hervel un
anv. Me a soñj ouzh ar gêr, ouzh ma zad ha
ma mamm. Petra a ran amañ ?
Er mintin, e teu un edukateur da zigoriñ an nor.
— Sav 'ta, bremañ, emezañ gant ur vouezh
trankil. Deuet eo an amzer mont d'ar skolaj.
An holl a ya war-raok war-du ar sal klas. Lod
war o zreid, lod war gadorioù-ruilh, lod gant
bastonoù. N'eus ket a youl da c'hoari amañ.
Pep hini a ra e seizh gwellañ evit mont war-raok.
Er skolaj e kaver klasioù bihan. Ne vez ket
kalz bugale en un hevelep klas. An deskerez
a gemer amzer gant pep hini. Lod ne c'hellont
ket skrivañ, lod ne c'hellont ket lenn. Met an
holl a glask, a stourm, a chom gant spi.           
____________________________________________________
Pont d'Avignon                                                            59
____________________________________________________
An holl zo o sellet ouzhin, dispourbellet
o daoulagad. Sur-walc’h e kavont droch an
ton. Ken dic’hortoz eo, avat, ma tiroll an holl
da c’hoarzhin a-benn ar fin. Ha setu ni da
doullañ kaoz, laouen, da farsal asambles ha
da gamaladin. Butuniñ a-stroll goude ar pred,
ober redadegoù kadorioù-ruilh evit mont d’ar
c’hine pe konkouirioù kadorioù div rod en
trepasoù : buan e tapan plegoù ar vandennad.
Un implij-amzer stank am bez e Kerpap :
dijuniñ, kine, poull-neuial, pred, kine, sport.
Pleustriñ a ran war ar gwaregañ, ar ping-pong,
c’hwezhañ en ur sarbacane, ha kement tra o
vezañ azezet war ma c’hador. Sañset on da vont
d’ar skol ivez. Diegi am eus avat ha bemdez
e vez graet skol louarn ganin. Gwelloc’h zo
d’ober : adtapout ma divhar da gentañ penn,
ha kaout plijadur gant va mignoned nevez.
P’hor bez amzer vak ez eomp holl asambles
war an draezhenn en ur c’hoari ar viskoulenn.
Pep a gador-ruilh, lost-ha-lost, staget an eil re
ouzh ar re all, Christophe e penn gant e Vatmobil
tredan, ha yao gant an hent. C’hoarzhadegou
e-leizh, dreist-holl pa gouezh unan bennak en
ur c’horn-tro. An nebeud re a zo barrek da vont
war-sav un tammig a sikour ar paourkaezh
Yannig da azezañ en-dro.
Plijadur zo ivez pa vezomp o c’hoari gant
Mario Bros er c’hlub. A-wezhioù e c’hoariomp    60
_________________________________________________
ken pell ma vez krazet ar Super Nintendo.
Skramm du. Netra d’ober. Tomm ar mekanik
betek re, pe trec’het ganeomp. KO.
— Deomp da bourmen er park, a lâr Béné din.
Ur ger kuzh eo se. « Deomp da vutuniñ
butun-drol » a dalv. Naon du hor bez goude
hon fourmenadennoù. Ha ni da gargañ hon
c’hof hon-div gant kouignoù lipous ar c’hlub.
Buan e teu Béné da vezañ va mignonez vras.
Eus Montroulez eo, seitek vloaz eveldon. Erruet
e oa e Kerpap e miz Meurzh. E miz Kerzu he
doa bet he gwallzarvoud. O c’hoari biz-meud
e oa etre Kastell-Paol ha Montroulez. Noz e
oa. Un oto en doa diskaret anezhi : drailhet he
c’har dezhi ha torret he digroazell. Chomet e
oa ur sizhunvezh er c’homa ha troc’het e oa bet
he gar. Dezhi eo bet lâret evel m’eo bet lâret
din. Da viken e vimp stanket en hon c’hador-
ruilh. Kozh kaoziou. N’hon eus ket graet studioù
war ar skiantoù, met spi ha youl zo ganeomp
bepred.                                                                      61

_________________________________________________